abonneer

#183

08.09.2026

—

14.01.2027

Nieuwsbrief

Advertenties

De weerstaanbare opgang van het onvermijdelijke

Piscator, Brecht en Fleisser: een kleine geschiedenis van het theater tegen het nazisme

Theater is doorheen zijn geschiedenis een krachtig middel geweest tegen eenheidsdenken. In de jaren 1920 en 30 zetten Erwin Piscator en Bertolt Brecht dat middel bewust in: hun theater moest en zou het publiek wakker schudden. Maar een van de meest ontluisterende röntgenfoto’s van het sociale weefsel dat het nazisme mogelijk maakte, kwam van de vaak vergeten Marieluise Fleisser. In een tijd waarin het fascisme opnieuw op de loer ligt, is hun werk meer dan ooit aan herlezing toe, schrijft Karel Vanhaesebrouck.

Karel Vanhaesebrouck

artikel

Waarom bestaat er geen rechts theater?*

*Of is al ons theater rechts?

Bestaat rechts theater en hoe ziet het eruit, vraagt Evelyne Coussens zich in dit essay af. Daarover iets formuleren is vandaag de dag, excusez les mots, een bescheten commissie. Vroeger was alles beter, toen de begrippen die de wereld definieerden nog voor iedereen helder waren. (Spreekt de rechtse rakker.) Vandaag zijn dezelfde definities rekbaar als kauwgum, plakken ze eindeloos aan je vingers. Toch vallen, op basis van een intuïtieve terreinverkenning, misschien een aantal lijnen te trekken door het Vlaamse podiumveld. Zonder waarheidsclaim, dat spreekt. (Zegt de linkse postmodernist.)

Evelyne Coussens

artikel

De kerk in het midden

Het cultuurbeleid van de meest linkse en de meest rechtse Vlaamse gemeente gefileerd

Zorgen stevige wissels in het gemeentebestuur voor radicale ingrepen in het lokale cultuuraanbod? Een vergelijking tussen Ninove en Mortsel relativeert de impact van partij-ideologie. Sinds 2025 worden deze twee gemeenten geleid door de enige radicaal-rechtse en de enige groene burgemeester in Vlaanderen, maar in de culturele feiten blijkt dat politieke kleurverschil toch vooral symbolisch, constateert Wouter Hillaert. Relevanter is waarin ze juist erg op elkaar lijken: de grijze zakelijkheid waarmee ze achter de schermen hun krappe winkel moeten managen.

Wouter Hillaert

artikel

Nieuwsbrief

Blut und Boden op de bühne

Hoe gaan Vlaamse theatermakers in deze tijd om met het fascisme?

Terwijl extreemrechts aan een angstaanjagende opmars bezig is, zet de halve Vlaamse theaterwereld fascisten op het toneel, zo lijkt het wel. Wat er te zien is, loopt uiteen: van onberispelijke nazi’s en franquisten met glimmende laarzen tot apocalyptische clowns of zelfs een rechtse tante die (letterlijk) gehakt maakt van links. Jens Dewulf analyseert de verschillende strategieën, artistieke keuzes en blinde vlekken van al dat Blut und Boden op de vaderlandse bühne.

Jens Dewulf

artikel

Kluchtig fascisme

Hoe kan satire nog reageren op de meedogenloze show van Trump en consorten?

Met de tweede termijn van Donald Trump is het beschaafde theater van de liberale democratie, voor zover dat ooit meer was dan een geruststellende illusie, definitief ingestort. In de plaats daarvan treedt een hedendaagse antipolitiek aan die Georg Döcker een “kluchtig fascisme” noemt — een theatrale politiek die de leegte in het hart van het fascisme viert en die zelfs voor haar diehards in essentie een grap is, gespeend van logica en immuun voor schaamte. Hoe kun je de hedendaagse fascisten nog bekritiseren nu ze de instrumenten van satire hebben gekaapt? Hoe persifleer je een parodie?

Georg Döcker

artikel

Farcical Fascism

How Performance Responds to the Cruel Show of  Trump and Co.

With Donald Trump’s second term, the hypocritical theatre of liberal democracy has collapsed at last. In its place arrives a no less theatrical form of politics that Georg Döcker diagnoses as “farcical fascism” – a contemporary anti-politics celebrating the hollowness at the heart of fascism, and turning it into political performance. Having dispensed with the liberal theatre of stitching together appearance, truth and lie, Trump, Netanyahu and co. promote a cruel spectacle of total violence while appropriating the tools of satire to immunise themselves against ridicule and critique. In the face of this shift in the relation between theatricality and power, how can performance still act as a subversive and resistant force?

Georg Döcker

essay

Voor censuur komt homologatie

Hoe de taal van Silicon Valley onze artistieke praktijk is binnengeslopen

Het historische fascisme in Italië was niet uniek in wat het beoogde en hoe het te werk ging, schrijft de Braziliaanse theatermaker Rodrigo Batista. Integendeel: waar het mislukte in zijn poging om mensen ook in hun harten te bekeren, heeft het neoliberale kapitalisme het karwei afgemaakt. Als consumentisme de enige denkbare ideologie wordt, wat betekent dat dan voor de kunsten? Zijn kunstenaars werkelijk gebonden aan de taal van homologatie en commodificatie, of is er een andere weg?

Rodrigo Batista

artikel

Nieuwsbrief